مقدمه:
نمای ساختمان، «پوست» بیرونی بنا است که اولین تأثیر را بر روی بیننده میگذارد و هویت بصری شهر را شکل میدهد. علاوه بر جنبه زیباییشناسی، نما وظیفه محافظت از بنا در برابر عوامل اقلیمی (باران، نور خورشید، باد و سرما) و عایقبندی حرارتی-صوتی را بر عهده دارد. در سال ۱۴۰۴ شمسی، با توجه به تحولات فناوری و تأکید بر پایداری، طراحی نما همچنان به عنوان ترکیبی از هنر، علم و کارکرد مطرح است. در این راهنمای جامع، ضمن بررسی اصول علمی طراحی نما، به مهمترین سبکهای نمای ساختمان و ویژگیهای هریک پرداخته و تفاوتهای آنها را با استفاده از جداول مقایسهای نشان میدهیم. همچنین اصول طراحی نما براساس نوع کاربری ساختمان (مسکونی، تجاری، اداری، ویلایی، آپارتمانی، بلندمرتبه و عمومی) بررسی شده و ترندهای نوین سال ۱۴۰۴ در ایران و جهان معرفی میگردند.
اصول طراحی نما
در طراحی نمای ساختمان میبایست اصول چندگانهای را همزمان در نظر گرفت تا نما علاوه بر زیبایی، کارایی و دوام مناسبی نیز داشته باشد. از جمله اصول مهم طراحی نما عبارتاند از:
-
زیبایی و هویت بصری:
نما باید هویت و منظور کاربری ساختمان را منتقل کند و در چارچوب زیباییشناسی هماهنگ با معماری منطقه باشد. به گفته Novatr، یکی از اصول کلیدی طراحی نما، «زیباییشناسی و هویت» بناست که در عین حال باید «مؤثر و کاربردی» باشد. به عبارت دیگر، نما هم نقش تزیینی دارد و هم معرف عملکرد ساختمان است.
-
کارایی و عملکرد محیطی:
نما موظف است از ساختمان در برابر شرایط جوی محافظت کند و عایق مناسبی برای گرما، سرما و صدا باشد. مطالعات نشان میدهد نما علاوه بر نقش بصری، به عنوان عایق انرژی عمل میکند و اتلاف حرارتی را کاهش میدهد. بنابراین باید در انتخاب مصالح و ضخامت لایههای نما، کارکرد حرارتی و صوتی مورد توجه قرار گیرد.
-
**انطباق با اقلیم:** طراحی نما باید براساس شرایط اقلیمی محل ساختمان صورت گیرد. برای مثال، در اقلیمهای گرم و خشک از مصالح با عایق حرارتی بالا و رنگهای روشن (برای بازتاب نور خورشید) استفاده میشود، در حالی که در اقلیمهای سرد از دیوارهای ضخیم و پنجرههای دوجداره با شیشه Low-E بهره میگیرند. معماری سنتی ایران نیز به این اصل اهمیت میداد و هر منطقه در سازه و مصالح نما، ویژگیهای اقلیمی بومی خود را منعکس میکند.
-
انتخاب مصالح:
مصالح نما باید از نظر ماندگاری، مقاومت در برابر شرایط محیطی و زیبایی مناسب باشند. مصالح امروزی شامل سنگ، آجر، شیشه، فلز و کامپوزیتها میشوند که باید قابلیت اجرا، نگهداری آسان و پایداری بلندمدت داشته باشند. به عنوان مثال، صفحات کامپوزیت آلومینیومی و نسل جدید شیشه Low-E از گزینههای متداول در نماهای مدرن هستند که علاوه بر ظاهر زیبا، عمر طولانی و قابلیت بازیافت دارند.
-
ضوابط و هماهنگی شهری:
هر شهر یا بافت شهری ممکن است ضوابط خاصی برای نما داشته باشد (ارتفاع مجاز، ترکیب رنگ، درصد شیشه و …). طراحی نما باید ضمن خلاقیت، با ضوابط شهرداری و اصول شهرسازی هماهنگ باشد تا چهره شهر متحد و منسجم باقی بماند.
سبکهای طراحی نما
طراحی نما از نظر بصری بر اساس سبکهای معماری متنوعی اجرا میشود. در ادامه، ویژگیها، مصالح رایج، مزایا و معایب چند سبک مهم معرفی شده است:
مدرن
نمای مدرن با طرحهای ساده و هندسی شناخته میشود. در این سبک از جزئیات تزیینی پیچیده پرهیز شده و بر خطوط مستقیم (عمودی و افقی) تأکید میشود. متریالهای رایج شامل شیشههای بزرگ (Curtain Wall)، فلز (آلومینیوم یا فولاد) و بتن (یا صفحات بتن اکسپوز) است. نماهای مدرن معمولاً رنگهای خنثی و روشن دارند (مانند سفید، خاکستری، مشکی) و برای کاربرد نور طبیعی فراوان پنجرههای سرتاسری طراحی میشوند.
مزیت اصلی سبک مدرن، سادگی، اقتصادی بودن نسبی و تطبیق آسان با تکنولوژی ساخت است. نمای مدرن به نسبت سبکهای کلاسیک کمهزینهتر بوده و اجرای سیستمهای خشک (فاساد مدولار) در آن ممکن است. معایب آن شامل احتمال ناپسند جلوه دادن در بعضی بافتهای سنتی، و نیاز به تأمین عایقبندی حرارتی قوی در صورت استفاده زیاد از شیشه است.
کلاسیک
نمای کلاسیک از معماری یونان و روم باستان الهام میگیرد. این سبک با استفاده از ستونهای بلند و سرستونهای تزیینی، حجم متقارن و اشکال هندسی منظم، جلوهای باشکوه و پرابهت ایجاد میکند. مصالح اصلی در نمای کلاسیک شامل سنگهای طبیعی گرانیت، تراورتن و مرمر و نیز استفاده فراوان از سیمانکاری و گچبریهای تزئینی است. معمولاً طرح نما تقارن دقیق دارد و پنجرهها و درها در محورهای همسان قرار میگیرند.
مزیت نمای کلاسیک، ایجاد حس لوکس و ماندگاری بالای مصالح سنگی است. به علاوه در برخی کشورها (از جمله ایران) این سبک نشان تجمل و ثروت ساختمان محسوب میشود. معایب آن هزینهبر بودن اجرای سنگ طبیعی (به ویژه تراورتن و مرمر) و نیاز به نگهداری دورهای (برای جلوگیری از کثیفی و ترکهای سطحی) است. همچنین ممکن است هارمونی کمتری با زمینه معماری معاصر یا فرهنگ معماری بومی داشته باشد.
نئوکلاسیک
سبک نئوکلاسیک شبیه کلاسیک است اما تزئینات و جزئیات آن سادهتر شدهاند. در نئوکلاسیک نیز تقارن در نما و استفاده از المانهایی مانند ستون، سرستون و قرنیز ادامه دارد، اما فرمها هندسیتر و دکوراسیون ظریفتر است. بهطور کلی، معماری نئوکلاسیک بر اساس «تقارن و هندسهٔ ساده» تعریف میشود و از اغراقهای رنسانسی یا باروک پرهیز میکند. مصالح متداول شامل سنگ و گچ تزئینی میشود، اما هزینه اجرای نما در این سبک نسبت به کلاسیک ممکن است کمی کمتر باشد، زیرا بار اجرای حجاریهای سنگین برداشته میشود.
سنتی ایرانی
نمای سنتی ایرانی بر پایه مصالح و الگوهای بومی شکل گرفته است. در این سبک از مصالح محلی مانند آجر سنتی و کاشیهای لعابدار با رنگهای زنده (فیروزهای، لاجوردی، بادامی و …) استفاده میشود و فرمهایی مانند طاق قوسی، پنجرههای ارسی یا چوبی، کتیبهنویسی و گرهچینی (شبکاری) دیده میشود. در معماری سنتی ایران، طراحی نما متناسب با اقلیم محل بنا انجام میشود (مثلاً دیوارهای ضخیم برای مناطق کویری یا ایوانهای عریض برای سایهبان در نواحی گرم). مزیت این سبک، هویت فرهنگی قوی و «همسانی با بافت محلی» است؛ اما ممکن است در برخی نقاط شهری بافت نوساز، اجرای آن پیچیده یا گرانقیمت باشد. امروزه گاهی برای حفظ فرم سنتی از مصالح مدرن شبیهسازیشده (مانند GFRC با طرح سنتی) استفاده میشود.
صنعتی
سبک صنعتی (Industrial) با ظاهر خام و کارکردمحور خود شناخته میشود. در این نماها از مصالح فولاد، بتن صیقلی یا اکسپوز، آجر و شیشه بهصورت یکجا استفاده میشود. در طراحی صنعتی، تزئینات کم و سازههای نگهدارنده گاه بهصورت اکسپوز (نمایان) طراحی میشوند تا جنبه عملکردی نما برجسته شود. پالت رنگی این سبک عموماً محدود به سایههای خاکستری، قهوهای، مشکی و رنگهای خنثی است که با فضای صنعتی تطابق دارد.
مزیت نمای صنعتی، دوام مصالح و سهولت نگهداری آنها در محیطهای عملیاتی است؛ علاوه بر این، به دلیل ماهیت مینیمالیستی، هزینه اجرا معمولاً متوسط و معقول باقی میماند. معایب آن شامل القای حس سردی و رسمی است و ممکن است برای فضاهای مسکونی یا رسمی نامناسب به نظر برسد. به همین دلیل سبک صنعتی اغلب در طراحی لوکس کافهها، بوتیکها یا داخل ویلاهای مدرن با تغییر کاربری (مانند استفاده از تیرآهنهای قدیمی بهعنوان عناصر دکوری) کاربرد دارد.
اسکاندیناوی
معماری اسکاندیناوی (Nordic) بر پایه سادگی، عملکردگرایی و نزدیکی به طبیعت شکل گرفته است. این سبک از دهه ۱۹۵۰ میلادی با تاکید بر مواد طبیعی (چوب، بامبو و …)، پنجرههای بزرگ برای ورود نور روز و رنگهای روشن و خنثی (سفید، کرم، خاکستری ملایم) توسعه یافته است. مهمترین اصول اسکاندیناوی شامل «ادغام با طبیعت، سادگی در فرم، بهرهبرداری از نور طبیعی، و راحتی ساکنان» است. در نماهای اسکاندیناوی غالباً از چوب الواری، چوب سوزنی (مانند کاج فنلاندی) یا کامپوزیتهای چوبنما استفاده میشود و نمای ساختمانها دارای رنگهای پاستلی یا طبیعی چوب است.
از مزایای سبک اسکاندیناوی میتوان به ایجاد فضایی گرم و صمیمی، کارآیی بالا در مصرف انرژی و سازگاری با اقلیم سرد اشاره کرد. معایب آن نیز میتواند نیاز به نگهداری بیشتر چوب (رنگآمیزی مجدد) و همینطور محدودیت استفاده در اقلیمهای بسیار گرم باشد.
مینیمال
سبک مینیمالیستی در نما (Minimalist) بر اصل «کمتر بیشتر است» تکیه دارد. در این طراحی، سطوح ساده و صاف، رنگهای محدود (معمولاً سفید، خاکستری یا سیاه) و حداقل عناصر تزیینی دیده میشود. معمولاً نماهای مینیمال شامل احجام مکعب یا استوانهای ساده، خطوط افقی و عمودی منظم و پنجرههای یا ورودیهای بزرگ شیشهای است. مصالح پرکاربرد در نمای مینیمال عبارتاند از بتن اکسپوز، شیشه شفاف، فلزات صاف (مانند آلومینیوم یا فولاد رنگشده).
مزیت نماهای مینیمال، حفظ جلوهای مدرن و ماندگار با کمترین هزینه اجرایی و نگهداری است. این نماها با تاکید بر اصل عملکرد محوری هر جز، از اضافهکاریهای غیرضروری پرهیز میکنند. معایب آن نیز ممکن است در فقدان تنوع بصری یا گرما باشد؛ به همین دلیل طراحان گاهی با تلفیق عناصر بافتدار و نورپردازی خلاقانه، به فضا حالتی جذاب و گرمتر میدهند.
تلفیقی (اکلکتیک)
سبک تلفیقی یا اکلکتیک (Eclectic) به ترکیب آزادانه عناصر دو یا چند سبک معماری میپردازد. در نماهای تلفیقی ممکن است از المانهایی از معماری مدرن، کلاسیک، سنتی یا صنعتی همزمان استفاده شود. مزیت این سبک، انعطافپذیری بالا و امکان خلق طراحیهای منحصر به فرد است؛ معایب آن احتمال ناهماهنگی در تناسب اجزا و پیچیدگی در کنترل هزینه است. به عنوان مثال، میتوان یک پنجره شیشهای مدرن را در کنار ستون کلاسیک یا آجر سنتی قرار داد تا نمایی خاص پدید آید.
در شکل فوق نمونهای از نمای تلفیقی به نمایش گذاشته شده است که در آن از ترکیب مصالح مدرن و طرحهای سنتی ایرانی استفاده شده است. در این نما، ستونهای فلزی ساده و پانلهای آجری در پسزمینه، همراه با طرحهای گرهچینی فیروزهای (الهامگرفته از کاشیکاری مساجد) به چشم میخورند. چنین ترکیبی اجازه میدهد مزایای هر دو رویکرد در کنار هم قرار گیرد: حفظ هویت فرهنگ معماری ایرانی و در عین حال برخورداری از ساختار و مصالح مدرن.
مقایسه سبکهای طراحی نما
| سبک | مشخصهها | مصالح رایج | مزایا | معایب | هزینه نسبی | اقلیم مناسب |
|---|---|---|---|---|---|---|
| مدرن | فرمهای هندسی ساده، خطوط صاف، پنجرههای وسیع | شیشه ساختمانی، فلز (آلومینیوم/فولاد)، بتن | سادگی اجرایی، تطبیق با فناوری جدید، هزینه متوسط | نیاز به عایقبندی قوی، بیروح گاه سرد | کم تا متوسط | معتدل (نیاز به سیستم تهویه در اقلیمهای گرم) |
| کلاسیک | تقارن دقیق، ستونهای تزیینی، تزئینات مجلل | سنگ طبیعی (مرمر/تراورتن)، سیمانکاری، گچبری | جلوه باشکوه و لوکس، دوام مصالح سنگی | هزینه بالا، نگهداری دشوار | زیاد | معتدل تا سرد (سنگ مقاوم به سرما) |
| نئوکلاسیک | ترکیب کلاسیک و سادهگرایی، تقارن، جزئیات کمتر | سنگ یا گچکاری ساده، رنگهای ملایم | حفظ شکوه کلاسیک با هزینه کمتر از کلاسیک | هزینه نسبتاً بالا (گرچه کمتر از کلاسیک) | زیاد | معتدل (رویکرد اروپایی) |
| سنتی ایرانی | الگوهای ایرانی (طاق، گرهچینی، پنجره ارسی)، مصالح بومی | آجر سنتی، کاشی لعابدار، گچبری، چوب | همبستگی فرهنگی، تطابق با اقلیم محلی | گاهی گران و پیچیده در اجرا (انتقال سنت) | متوسط تا زیاد | مطابق با اقلیم بومی منطقه |
| صنعتی | ظاهر خام و کارکردگرا، اسکلت اکسپوز، پنجرههای بزرگ | فولاد، بتن اکسپوز، آجر نما، شیشه ضخیم | دوام بالا، کارایی و کاربرد صنعتی، هزینه متوسط | حالت سرد و خشن، مناسب فضای لوکس شخصی نیست | کم تا متوسط | متنوع (قابل تطبیق در اکثر شرایط) |
| اسکاندیناوی | ساده و مینیمال، رنگهای روشن، نورگیر زیاد | چوب (ساج یا کاج ترمووود)، رنگهای ملایم | احساس گرمای طبیعی، سازگاری با طبیعت | نیاز به نگهداری چوب، کمتر مناسب اقلیم گرم | متوسط | سرد و معتدل (نورگیر برای فصول تاریک) |
| مینیمال | حذف تزیینات اضافی، فرمهای خالص هندسی | بتن خام، شیشه شفاف، فلز مات | ظاهر مدرن و ماندگار، هزینه متوسط | ممکن است دکور بصری کمی داشته باشد | متوسط | معتدل (نیاز به طراحی اقلیمی) |
| تلفیقی | ترکیب انواع سبکها و متریالها | بستگی به طرح (مثلاً ترکیب سنگ و شیشه) | انعطاف در طراحی، خاص و منحصربهفرد | احتمال ناسازگاری اجزا، هزینه بالاتر | بالاتر | بستگی به اجزای ترکیبی |
طراحی نما براساس نوع کاربری ساختمان
سبک و اجرای نمای هر ساختمان باید با کاربری آن متناسب باشد:
-
مسکونی (ویلایی/شهرک) – در طراحی نمای خانههای مسکونی و ویلاها، تأکید بر زیبایی و راحتی ساکنان است. معمولاً از مصالح طبیعی (چوب، سنگ، آجر) استفاده میشود تا حس گرم و دلپذیر در فضا ایجاد شود. نمای ویلایی میتواند متنوع باشد و اغلب پنجرههای بزرگ و دسترسیهای باز (تراس و بالکن) دارد. در مناطقی مثل حومه شهر یا مناطق خوشاقلیم، استفاده از فضای سبز مجاور نما و رنگهای طبیعی معمول است. هزینه اجرا در این پروژهها ممکن است متوسط یا بالا باشد، چرا که کیفیت نما و جلوه ظاهری اهمیت زیادی دارد.
-
مسکونی (آپارتمان) – نمای ساختمانهای چندواحدی شهری (آپارتمانها) معمولاً با توجه به مقررات شهرداری طراحی میشود. در ایران متریالهای رایج شامل سنگ تراورتن، سرامیک یا بتونه سیمانی است که ضمن حفظ عایقبندی مناسب، ظاهری یکنواخت و ساده ایجاد کند. هدف اصلی این نماها ایجاد توأمی از زیبایی با حداکثر کارایی و هزینه معقول است. معمولاً نمای آپارتمانی تأکید بر قرینهسازی در پنجرهها، رنگهای خنثی و حداقل تزئینات دارد تا عمومیت و هماهنگی در بافت شهری حفظ شود.
-
تجاری – در ساختمانهای تجاری (مرکز خرید، فروشگاه، بوتیک) معمولا نماهای بزرگ و برجسته مورد استفاده قرار میگیرد. این نماها برای جلب نظر مشتری و نمایش هویت برند طراحی میشوند. مصالحی مانند شیشههای یکسره، ورقهای آلومینیوم کامپوزیت و نورپردازیهای LED در چنین نماهایی مرسوم است. سیستمهای نورپردازی مدرن در نمای تجاری بهویژه در شب جلوه ساختمان را تشدید میکنند. از سوی دیگر، چون کاربری تجاری تابع تبلیغات و جذب مخاطب است، اجرای نما اغلب پیچیدهتر و پرهزینهتر از ساختمان مسکونی خواهد بود.
-
اداری – دفاتر اداری و ساختمانهای اداری-تجاری نیز نمایی شیک و حرفهای میطلبند. این نماها اغلب سبک مدرن داشته و از مصالح پیشرفته (شیشه، سنگهای صیقلی و فلزات صیقلی) استفاده میکنند تا کارمندان احساس راحتی و کارآمدی کنند. فاکتورهایی مانند کارایی انرژی (پنجرههای دو جداره، سایهبانهای متحرک) و دید شهری در طراحی نمای اداری مؤثرند. هزینه اجرای نمای اداری معمولاً متوسط تا بالا است که متناسب با کلاس اداری و امکانات مورد نیاز انتخاب میشود.
-
بلندمرتبه (آسمانخراش) – در ساختمانهای بلندمرتبه (آپارتمانها و اداری بلند) پارامترهای سازهای و مهندسی نقش مهمی دارند. معمولاً از نماهای شیشهای پیشساخته (Curtain Wall) یا پانلهای فلزی کامپوزیت استفاده میشود تا وزن نما به حداقل برسد و ظاهر مدرن فراهم آید. همچنین اهمیت مقاومت در برابر باد و زلزله باعث میشود نماهای یکپارچه و سیستمهای پیشساخته محبوب شوند. هزینه این نماها بالا است اما قابلیت اجرا و نگهداری آسان دارند.
-
عمومی – ساختمانهای عمومی (مدارس، بیمارستانها، کتابخانهها، مساجد و غیره) اغلب بر دوام مصالح و نشانه هویت تأکید دارند. نمای این اماکن ممکن است ساده و مقاوم بوده یا دارای المانهای سمبلیک (مانند گنبد یا سردرهای سنتی) باشد. مصالح رایج شامل بتن، سنگ و کاشی است که علاوه بر مقاومت، پایداری طولانی را تضمین میکنند. در طراحی نمای عمومی، سلامت و رفاه کاربران (نورگیر مناسب، تهویه، عایقبندی صوتی) نیز از نکات مهم محسوب میشود.
ترندهای نوظهور در طراحی نما (سال ۱۴۰۴)
در سال ۱۴۰۴، تمرکز طراحی نما علاوه بر زیبایی و کارایی همچنان بر پایداری و فناوریهای نوین خواهد بود. از مهمترین ترندهای جهانی و ایرانی این حوزه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
نمای سبز (دیوار زنده):
استفاده از پوشش گیاهی (دیوار سبز عمودی یا بامهای سبز) همچنان در حال گسترش است. این دیوارهای پوشیده از گیاه نه تنها بر زیبایی میافزایند، بلکه عایق حرارتی و صوتی طبیعی ایجاد کرده و اکوسیستم شهری را تقویت میکنند.
-
مصالح هوشمند و انرژیزا:
در سالهای اخیر، مصالحی مانند شیشههای هوشمند (قابلیت تغییر شفافیت و عبور نور) و شیشه فتوولتاییک (خورشیدی) رواج یافتهاند. این فناوریها امکان تولید انرژی تجدیدپذیر در پوسته ساختمان را فراهم میکنند. همچنین در ایران دیدگاه به کارگیری آجر سفید نسوز با پوشش پیشرفته، به دلیل زیبایی و مقاومت بالا، بهعنوان یک ترند جدید مطرح شده است.
-
نورپردازی پیشرفته:
طراحی سیستمهای نورپردازی نمای ساختمانی با LEDهای چندرنگ و کنترل هوشمند، جلوه مدرن و پویایی به نما میبخشد. نورپردازی داینامیک میتواند ویژگیهای معماری را در شب برجسته کند، نمونه آن ساختمانهای اداری مدرن است که با نور نمای شب به جاذبه بصری میرسند.
-
دیجیتالیزاسیون و پارامتریک:
ابزارهای نوین طراحی (مانند BIM و نرمافزارهای شبیهسازی) امکان مدلسازی دقیق نما را فراهم کردهاند. همچنین چاپ سهبعدی مصالح ساختمانی و پنلهای پیشساخته مدولار امکان خلق اشکال پیچیده و کارآیی سریعتر در اجرا را میدهد.
-
پنلهای متحرک (کینتیک):
سیستمهایی مانند کرکرهها یا پانلهای کنترلی که بر اساس شرایط جوی (نور خورشید، جهت باد) تغییر موقعیت میدهند، برای افزایش کارایی انرژی در نما معرفی شدهاند. این تکنولوژی علاوه بر صرفهجویی انرژی، جلوه بصری چشمگیری ایجاد میکند.
-
ساخت مدولار و پیشساخته:
استفاده از سیستمهای پیشساخته پانلی، از مصالح کامپوزیت یا بتن اکسپوز، به سرعت نصب و کاهش خطای کارگاهی منجر میشود. همچنین فناوریهای جدید امکان ساخت پانلهای سهبعدی یا بافتدار را فراهم کرده که با بازی سایه و روشنایی روی نما، عمق و جذابیت بصری میآفرینند.
-
ایمنی و آسایش ساکنان:
در طراحی نماهای مدرن توجه ویژهای به رفاه ساکنان میشود. برای مثال، استفاده از پنجرههای بزرگ و شیشههای خاص جهت حداکثر ورود نور طبیعی، تضمین کننده سلامت روانی و انرژی کمتر مصرفی است. از سوی دیگر، بهکارگیری پنلهای چندلایه عایق صوتی، میزان آلودگی صوتی خارجی را به حداقل میرساند که به آسایش ساکنان کمک میکند.
جمعبندی
طراحی نما یک فرایند چندوجهی است که در آن باید بین زیبایی، کارکرد، پایداری و هزینه توازن برقرار شود. آشنایی با اصول بصری (تقارن، ترکیببندی، رنگ)، انطباق با اقلیم (عایق حرارتی، سایهبان) و ضوابط شهری، زمینهساز خلق نماهایی کارآمد و جذاب است. هر سبک معماری (مدرن، کلاسیک، نئوکلاسیک، سنتی ایرانی، صنعتی، اسکاندیناوی، مینیمال، تلفیقی) ویژگیها و متریال خاص خود را دارد؛ به طور مثال نماهای مدرن با شیشه و فلز جلوهای ساده و خنثی دارند، در حالی که نماهای سنتی ایرانی با آجر و الگوهای تزئینی هویت بومی را نشان میدهند. طراحی نما براساس کاربری نیز متفاوت است: نمای ساختمان ویلایی ممکن است تاکید بر هماهنگی با باغ و طبیعت داشته باشد، در حالی که نمای مغازه یا مرکز تجاری بر جلب توجه و نورپردازی داینامیک تمرکز میکند.
در سال ۱۴۰۴، ترندهای جدید «نمای سبز»، «مصالح هوشمند» و «نورپردازی نوین» در کنار هویت معماری ایرانی (مثلاً بازگشت آجر سفید) مطرح بوده و نمای ساختمانها را هوشمندتر و زیباتر میکنند. معماران و مهندسان ناظر میتوانند با بهرهگیری همزمان از این اصول و ترندها، نمایی طراحی کنند که هم شاداب و جذاب باشد و هم در برابر چالشهای اقلیمی و شهری مقاومت کند.